10
cun ic ul os veneno ho min um infecit, atque in rahiem implicavit, plane
refutata est.
Quod hydrophobiae et rabiei caninae symptomata aliquo modo diversa sunt,
Virchow suo jure ex diversa organisatione hominum et canum derivat. In utroque
morbo eadem organa laborant in canibus et hominibus, sed diverso vebementiae gradu.
Ut jam ad aliarn quaestionem transeamus, qualis sit ejus veneni, de quo agimus,
natura et efficientia, nondum satis constat. Scitnus quidem solidam illud consistentiam
babere et in vulnus aliquod inlatum, longius seu brevius temqoris spatium ibi versari
dum morbi symptomata apparent. Nurn vero venenuni loco infectionis non mutatum
rnanet usque ad illud temporis momentum? Utrum tum demurn resorbetur, an prius
in succurn corporis transit? Nemo profecto ita interroganti justum dare poterit re-
sponsum. Mirari autem subit, quod in plerisque casibus vulnus perinde, atque non
venenatum sanatur, (nisi quod in paucis cicatrix paullulum rubra rnanet.); postea
vero, si morbus ingruit, interdum denuo inflammatur atque rumpitur; sin vero vulnera
nondum sanata sunt, granulationes laxae et decolores, margines coerulei et torosi
fiunt. Ex quo sequi videtur bas mutationes veneno adscribendas esse. Sed cur non
statim resorptum est et in sanguinem penetravit? Crebro observatum cst post ex-
cessus in Baccho et Venere seu magnas animi perturbationes furorem ortuin esse.
Nurn forte tales perturbationes totum nervorum systema tantopere affrcere possunt,
ut ipso vulneris babitu commutato veneni resorptionem adducant? At conjecturae
ad rem illustrandam hand multum conferent. Virchow autem suo jure venenum
ferment! vices suscipere putat, ita ut a sede infectionis perpetuo novae ejus particulae
ad sanguinem ducantur, et per sanguinem nervorem systema perturbent. Quare
equidem erediderim, tarn parvarn veneni quantitatem, quam morsu etc. corpori inseri-
tur, per se non posse quidem morbum gignere, sed perpetuo, crescere, et valde auc-
tam demurn morbum provocare. Quin veneni quantitas in corpore augeatur, certe
dubitari nequit; et inde optimam explicationem habet, quod tempus incubationis modo
longius modo brevius invenitur. Prout enirn corpus praedispositum est, ut veneno
novae rnassae adjiciantur, usque dum ejus copia ad morbum efficiendum sufficiat, in-
cubatio aut brevior aut diuturnior est. Si in proxima morsus perirnet.ro plures vesi-
culae magnitudine granurn sinapis ad parvutn cicer aequiparantes et. liuidurn subrubrum
vel sub coeruleurn continentes, quod non minus contagiosum sit, quam saliva rabidi
earns, revera apparent, id quod Urb anus affirrnat, non absonum esset conjicere,
harum bullarutn eruptione veneni quantitatem ,circa vulnus augeri. Sed in nullo libro
quem de bac re perlegi, in iis fluidum contagiosum inesse eonfirrnatur. —
Ut supra jam dixirnus venenum in diversis casibus per diversa temporis spa-
tia incubatur, et plerumque quidem per quinque bebdomades ad tres quatuorve men
ses. Ubi celerius post insertionem veneni hydrophobia orta esse dicitur, potius teta
nus adfuit. Ouod antiquiores scriptores lyssam etiarn vicesimo vel tricesimo post
