4
Arteriarum obstructio in partibus variissimis systematis arteriosi reperitur.
Plerumque magnam perturbationem efficit, quae e magnitudine massarum obturantium
pendens interdum tarn parva est, ut perturbatio minima aut nulla accidat. De ob-
structionis caussis diversae sententiae habentur, novissimo denique tempore diligen-
tissima investigatione anatomica pathologica adhibita caussarum cognitionem perspi-
cuam accepimus. Maxime Virchow investigationibus suis egregiis hanc rem explanavit.
In scripto supra dicto statuit, arteriarum obstructionem coagulis sanguinis eodem loco
formatis aut coagulis ab alio loco sanguine abductis aut partibus arteriarum et cordis
valvularum degeneratarum abruptis oriri. Praecipue in hoc scripto ei sententiae se
opponit, qua obstructio coagulis inflammatione arteriarum membranae intimae natis
ejffici putatur, quae sententia longe lateque dispersa erat. Sasse et Bouillaud experi-
mentis in animalibus factis, in quibus membrana intima corporibus alienis irritabatur,
inflammationem se reperiisse dicunt. Contra quos Virchow magnum numerum expe-
rimentorum eodem fere modo institutorum refert, in quibus nunquam inflammatio
membranae intimae, sed solae mediae et externae accidit. Quomodo coagulatio eve-
niat, in eodem scripto et in eo „über Pfropfbildung und Verstopfung“*) explicat. Ad
illam faciendam sanguinis stagnatio et fibrini copia quaedam necessaria est. Sanguinis
stagnatio vario modo accidere potest, ut parietum degeneratione atheromatosa, mediae
et externae mombranae inflammatione, tumoribus qui compressionem in parietem ex-
teriorem efficiunt, arteriarum ectasia, sicut aneurysmatibus, cordis vi valde minuta,
Moosherr autore in arteriis minoribus membranae mediae degeneratione adiposa, quam
in hominibus senioribus et junioribus reperit. Aeris aditus Virchow autore ad coa-
gulationem fibrini in sanguine soluti efficiendam necessarius non est. Coagulum a
Virchow thrombus, et coagulationis processus thrombosis nominatur. Coagula arteriam
totam aut ejus partem obliterare aut eorum copia parva parieti adhaerente arteriae
stenosin efficere possunt. Jam si coagulum ortum est, denuo e sanguine fibrinum ad
illud se apponere potest, ita ut paullatim complures arteriae obturentur. A thrombo,
sicut valvulis degeneratis, partes abrumpi et sanguine abduci possunt, quo efficitur, ut
in angustiore arteriae parte affigantur, itaque sedimenta nova fibrini componantur.
Quae massae abductae quum magnitudinem quandam habeant, perturbationes subitas
commovent, quae praecipue se ostendunt, si hoc in organis, quae magni momenti
sunt, accidit. Virchow hunc processum emboliam appellavit. Embolus eo se distinguit
a coagulo sanguine non abducto, quod vasis parieti laxe adhaeret, et paries iminu-
tatus est. Interdum arteria embolo statim plane obtnratur, saepe autem stenosis modo
efficitur. Quum per longum temporis spatium affuerit, vario modo mutari potest, aut
se dissolvere, aut in massarn fixam se convertere. Arteria quoque, quae circa ein-
bolum sita est, mutatur, quod ex emboli statu pendet. Aut stenosis nascitur, aut in-
“) Virchow, Patholog. und Therapie, Bd. 1.
