11
culpa et in nostram noxam : ac si qui adolescens vere ardet ad disciplinam sui
ordinis intus pro viribus suscipiendam, non retardabitur studio philosophiae, sed pro-
vehetur, et nullo negotio reperiet, quo philosopha quoque studia in suaemet potissi-
uium disciplinae usurn transferenda sint.
Sed ne patiamur, Auditt, fucum nobis fieri, ne a nobismet ipsis quidem.
■Tantum enim abest, ut inita quadam subductave ratione baec temporis nostri a
pbilosophis studiis alienatio proficiscatur, ut a causis aliquibus fortuitis ideoque tem-
porariis repetunda videatur. Defagitati videlicet sunt animi de nimia ut videtur in-
geniorum contentione, qua philosophia a priore inde seculo exeunte ante haec nonnullg
decennia ingeniosissimos quosque per Germaniam potissimum intenderat. Exposcupt
sibi relaxationem ex abstrusis philosopbiae quas dicunt hallucinationibus, quibus tune
Perturbatas potius esse per philosophiam quam adjutas dictitant observationis maxime,
historiae, revelationis disciplinas. Nec sine omni causa ista quidem reprehensio, quaip-
ciuam acerbius fere quam temperatius nunc ita judicant et multis jam in consuetudinem
v idetur venire, ut malign am nescioquam aetati philosophorum illustrissimae caliginem of-
Tundant, nulla paene in his rebus collocata opera nec judicio uti videntur rite cohibito
in re non satis ponderata. Quos enim carpunt philosophos, familiarum philosophiae re-
centioris conditores, etsi persaepe et in permagnis rebus a vero aberrasse judicandi
Su nt, propagarunt tarnen iidem ad posteritatis memoriam ingenii Germani monumenta,
Viae adeo in erroribus, quibus deformentur, nunc quoque sint admonitricia et
fructuosa, nec unquam futurum est, ut e generis humani, nedum Germani eruditione
Prorsus aut eliminentur aut debeant eliminari. Altissime enim sese insinuarunt in opti-
niorum quörumque animos: id quod nec casu solet nec frustra usuvenire. Verum
Ina gna jam habenda est cautio, Auditt., ne ex admiratione monumentorum illorum nuper
nunia, intemperato jam judicio in nimiam eorum excidisse videamur contemtionem.
Quorum utrum magis obsit veritati, haud difficile erit dijudicatu. Si vero aliter: abusio
n °n tollit usum nec eadem bodie philosophandi ratio. Nunquam autem satis potui
^emirari, cur si quae litterae per alias conturbatae esse videantur id harum potius
Pesti quam suaemet ipsarum infirmitati aut incuriae maluerint impertire: quum sui
Sl nt Martis, suae rationis, suae defensionis. Scilicet ne baec quidem ratio ultima. Sed
ae grotat, censeo, hujus temporis et vita et doctrina, fuga quadam sine ulla retracta-
tlQ ne morbosa, non tantum a notionibus falso abstractis, sed ab omni contemplatione
mteriore suimet ipsius collectione. Foras omnia fere conversa: quae hisce oculis
Ce Uii et hisce manibus contrectari queunt, quörumque usus sponte et illico ha oculos
nicurrit; ista quidem valent, ista conquiruntur, curantur, intelliguntur; quaeque huic
^iiimorurn impetui inservire videntur disciplinae, hae fere florent, hae exornantur, hae
VqI lVantur> Enimvero vix ulla unquam fuit aetas, quae studiorum contemplativorum
Hat minUS ^ uer ^ a mans, vel magis fuerit egens. Nam ut mens nihil sine natura: ita
la nihil sine mente. Mutuo se quaerunt, ponunt, una demuni vivunt vitaliter.
