4
momentum illud turgoris venarum exspiratorii accurrit, id est sanguis venosus dilatatione
thoracis inspiratoria aspiratus et celerius evacuatus, inter exspirationem in venis reti-
netur, quum thorax exspirando angustior factus defluxum prohiheat. Quo fit, ut venae
supra normam oppletae et intensae undulent exspirando turgescentes, decrescentes
inspirando, nec non in sanis, sive in hominibus sanguinis circulantis impediments or-
ganicis non affectis motibus exspiratoriis complexis, tussi, imprimis, ut afFeram, in
infantibus pertussi atfectis turgor venosus efficitur. Hunc vero exspiratorium pulsum,
qui optime in venis superficialibus ante oculos venit, minime conferas cum pulsu venarum
scriptorum, quern Testa arteriositatem venarum appellavit, 2 ) quo statu praeter incre-
mentum venarum et decrementum respiratorium vera diastole venae et systqle exsistit
cordis motu effecta, arteriae pulsus instar, fere cum arteriarum subjacentium pulsu
synchronicae, momento tantum cordis pulsationem sequentes, cujus pulsus undae sursum
surgunt. Vena quidem supra claviculam compressa intumescit dum pulsationes ejus
premendo cessant, quo facile pulsum venosum verum pulsationibus iis discernimus,
quas interdum in venis turgescentibus arteriarum subjacentium pulsu concussis videmus,
non sursum surgentibus, et dilatatione et contractione carentibus, quarum pulsus vena
prope clavictdam compressa non cessant, sed etiam increscunt. (Zehetmayer.)*)
Duo igitur pulsus venarum momenta sunt. Primum exspiratorium incrementum
magnum, decrementum magnum inspiratorium, in qua, ut ita dicam, unda majore undu-
lationes miuores exsistunt ex cordis motu ortae, incrementum systolicum, decrementum
diastolicum (Weber) 4 ). Qui pulsus venosus verus jam diu notus, nequc a Lancisio 5 )
primo observatus est, qui quidem venarum pulsum a cordis morbo pendere primus
docuit. Etiam casum ilium a Galeno allato Testain 6 ) pulsus venosi veri casum fuisse
praedicat. Hombertus 7 ) casum enarrat, quo venae brachiales et colli pulsus dederint
praeclaros imprimis palpitationibus cordis, quibus mulier ilia saepe affecta esset, auctos,
numero arteriarum pulsibus non plane aequales sed ictui cordis permagno plane syn-
chronicos, palpitationibus cordis cessantibus evanescentes. Ejusmodi casum Zulianius 8 )
atfert, quo venarum brachii pulsus arteriarum pulsus aequarint ita, ut „chirurgus venam
secaturus confunderetur, metueretque.“ Neque minus Uccellius venarum in latere colh
pulsus praeclaros dantium casum enarrat Bresciae in nosocomio observatum, quo au-
topsia atrium dextrum nil praeter normam ostenderit, ventriculus dexter „unice dila-
tatus aliquantulum apparebat.“ (Observat III, de quo casu apud Testam legimus 9 )-
’) Testa I. c. Vol. III. cap. VII.
3 ) F. Zehetmayer. Vie Herzkrankheiten. Wien 1845. p. 47 u. 48.
G. Weber. Theorie und Methodik der physikalischen Unlersuchungsmethode bei den Krankheiten der Ath'
mungs- und Kreislaufs-Organe. Nordhausen 1849. § GG.
s ) J. M. Lancisi. De motu cordis et ancurismatibus. Romac 1728. Fol. L. II. proposit. 57. p. 90.
6 ) Testa 1. c.
’) Ilistoirc de l’Academic Royale des sciences. Anndc 1704. p. 161.
s ) Fr. Zuliani. De quibusdam cordis alTcctionibus. Brix. 1805.
9 ) Testa 1. c. Vol. III. cap. VII.
