21
hoc ipsum concedatur, esse verius, verba „omnes creditores“ et „omnia debita“ omnes
non exceptis legatariis, et omnia non exceptis legatis significare, contendo tarnen,
imperatorem verbis „in solidum“ aliud ad eos, quorum nomina defuncto jam vivo
exstiterunt, aliud ad legatarios spectantem dicere velle. Proinde enim ill is in soli
dum obligari heres,, qui’e propriis solvat, sed legatis in solidum lieres, qui non e
propriis solvat sed modo Quartam Falcidiam non deducat, teneri mihi videtur; neque
omnino nego, nos etiam hoc modo Justiniani verba interpretari posse. Sfed pro-
fecto in errore versamur, si ilia verba constitutionis 22 cit. ad legata e propriis
praestanda referimus. Qmnes quoque jurisconsulti mecum de constitutione 22 cit.
consentiunt, sed discrepant eo, quod ad novellam 1 cap. 2 § 2 pertinet. Quam pri-
mam legem constituere, ut legata e propriis praestentur, illi contendunt. Praeter
jurisconsultos in § 11 citatos vide ante omnes
Arndts in Weiskei Rechtslexikon IV p. 21 et 22 verb.: „Diese Verpßiehtu/m/
(sc. heredis legata praestare) erstreckt sich aber regelmässig nicht weiter, als
der Betrag desjenigen, was der Erbe durch die Erbschaft an wahrem Vermögen
erlangt, Ersatz dafür bietet; die Vermächtnisse sind nur gültig, so weit nach
Abzug der Schulden der Erbschaft noch ein Ueberschuss an Vermögen sich
Nach eirier späteren Justinianischen Verordnung ist jedoch dem Erben
auch vollständige Auszahlung der Vermächtnisse, selbst über den Activbestand
der Erbschaft hinaus, auf erlegt, wenn er nicht für Errichtung eines ordnungs-
mässigen Inventars dei\ Erbschaft Sorge getragen hat, durch welches der Be
stand der Erbschaft sicher festgestellt ist,“ ubi Arndts producit novellam 1
cap. 1. pr. cap. 2 § 1. 2. 53 )
' /
Itaque certurn esse intelligimus, institutum inventarium ad legata, quae heres
praestare debet, nullo modo temporibus ante novellam 1 posse referri. Nullum
igitur eflectum juris privati, quod ad legatarios pertinet, inventarium, aut confectum
aut non, habet. Qua conditione ipsa constitutio 22 cit. beneficium inventarii insti-
tuens magis lex publicae salutis causa lata esse mihi videtur, atque nobis ad le<>a-
tarios spectantibus negligendum est, inventarium esse institutum juris privati, imo
vero apparet, id magis ad probations regulas in rebus litigiosis pertinere. Saepe
enim contigerit, ut legatarii contenderent, hereditatis substantiam majorem esse, quam
ab berede pronunciatam. Ne heredes a legatariis suspecti haberentur, quod heredi-
ditatis facultates prbnunciantes in dolo versarentur, ne lites odiosae per longum tempus
S4 ) Ad quod probandum Arndts producit comphires leges Irvstitutionum et Pandec-
taruin.
63 ) Hane novellam in Capite II hujus dissertationis interpretabor.
s4 ) Excepta poena non utendi legis Falcidiae beneficio, si heres inventarium non conficit.