11
ita ut exanthema die XI Sept, incipiens, die XVIII Sept. omnino evanuisset. Nec post
diem XIII Sept, novae apparebant papulae. Defuerunt inter hanc eruptionem omnino
febris aut alia malae valetudinis signa.
Annotanda hic quoque mihi videtur observatio de turbatione respirationis
inter usum balsami copaivae in me ipso facta et quidem per idem fere temporis
spatium persistens atque excretio acidi resinosi. Sensi enim in trachea et bron-
chis, imprimis autem in loco bifurcationis tracheae, quum altius ducerem spiritum,
exsiccationem quandam et veluti constrictionem inspirationem perfectam impedientem.
Sensatio ilia in ceteris experimentis cum acido resinoso et ejus salibus institutis
omnino defuit, quum autem aerem cum oleo aetbereo mixtum inhalarem statirn rediit
nec sub divo citius quam post horae circiter intervallum desiit. Facere non possum
quin symptoma hocce effectus physiologici, usu balsami provocati, oleo aethereo soli
tribuam et baud scio an hocce effectu forsan usus balsami therapeuticus, in haemo-
ptysi magnopere collaudatus, 6 ) non ita acutius explicari possit.
Ex iis, quae supra monui, experimentis, quae cum iis a Weikarto institutis con-
gruunt, haecce de elfectu balsami copaivae ejusque usu therapeutico concludi possunt:
I. Baisamum copaivae effectum habet incitantem in organa uropoetica, — con-
trahit bronchos —, irritat cutem, i. e. altert exanthema quoddam artificiale.
II. Effectus in vias uropoeticas sine dubio nonnisi acido resinoso tribuendus
est. Effectus acidi celerius apparet, si cum oleo aetbereo, quasi oleo solutum, (forma
balsami naturalis) resorbetur, qua in re acidum resinosum in sanguine saponificari
verisimile est, aut si sub forma saponis resinosi assumitur; tardius autem apparet,
si acidum purum ventriculo ingeritur. In duobus casibus prioribus verisimillima est
resorptio jam in ventriculo incipiens, acidum purum autem in intestino tenui demum
resorberi, quis est, qui infitias ire velit.
Quodsi de curatione blennorrhoearum in viis uropoeticis agitur balsamum acido
resinoso uberrimum optimum est, et si balsamum per se in usum vocare velis adhi-
bendum est illud, cui praeter abundantem acidi resinosi copiam insuper inest quantitas
non ita exigua olei aetherei, quippe quod menstrui vices agat. Balsamum, cujus oleum
aethereum magna ex parte in resinam neutralem est mutata, minus est probanduni,
quod effectus acidi resinosi lentius in sanguinem resorptione transmissi tardius in
organis uropoeticis apparet. Qui quidem effectus ut in bis morbis viarum uropoßticarum
appareat balsamum purum, melioris modo monitae notae, remedium usitatissimum per
os adhibendum offert. Observations clinicae accuratiores in gonorrhoea instituendae
6 ) Mixtura Choparti:
Kec.: Balsami copaivae, Syrup, balsam., Aqu. Menth, pip., Spir. vin. rectif. ana Unc, j
Spir. nitric, aether. Dr. ß.
